Oμιλία του Πρέσβη Δρα Βόλφγκανγκ Σούλτχαϊς, επ’ευκαιρία της έναρξης του Συμπoσίου «Προοπτικές της Ευρώπης» στην Παλαιά Βουλή

Ως εκπρόσωπος της Προεδρίας της Ε.Ε. είμαι βεβαίως ιδιαίτερα ευτυχής που κατέστη εφικτή η πραγματοποίηση του Συμποσίου. Όταν ο αναπληρωτής μου, μου παρουσίασε το φθινόπωρο του περασμένου έτους το σχέδιο για το εγχείρημα αυτό, ενθουσιάστηκα μεν, αναρωτήθηκα ωστόσο εάν η Πρεσβεία θα ήταν σε θέση να το φέρει εις πέρας. Με την ευγένεια που είχατε, αξιότιμη κυρία Πρόεδρε της Βουλής, να θέσετε μαζί με τον Πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Κάτω Βουλής την εκδήλωση υπό την αιγίδα σας, αλλά και να αναθέσετε στο «Ίδρυμά της Βουλής για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία» τη διοργάνωσή της, με απαλλάξατε από την ανησυχία μου αυτή. Η συνεργασία μας με το ίδρυμα της Βουλής ήταν εγκάρδια και γεμάτη εμπιστοσύνη. Για το λόγο αυτό σας ευχαριστώ κυρία Πρόεδρε και για αυτό θα ήθελα να εκφράσω και προσωπικά στον καθηγητή κύριο Χρυσό τις θερμές μου ευχαριστίες.

Κι αν στην αρχή του χρόνου με απασχολούσε το πώς θα χρηματοδοτηθεί από γερμανικής πλευράς το εγχείρημα αυτό, η γενναιοδωρία των εταιριών Siemens και Deutsche Bank με απάλλαξε και από αυτό το βάρος. Ευτυχής ο πρέσβης που τυγχάνει τέτοιας υποστήριξης!

Ένα Συμπόσιο για τις «Προοπτικές της Ευρώπης» στην Αθήνα έχει το δικό του ιδιαίτερο νόημα. Το να ανήκει κάποιος γεωγραφικά στη περιφέρεια της Ευρώπης, δεν σημαίνει ότι βρίσκεται και στο περιθώριο. Και η Ελλάδα μπορεί πράγματι, και είναι αποφασισμένη, να συμβάλλει τα μέγιστα στη συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης. Πόσο μάλλον που αντιπροσωπεύει τις βασικές δημοκρατικές αρχές και αξίες, πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η Ε.Ε. και οι οποίες πρόκειται να επικυρωθούν για άλλη μια φορά με τη Συνταγματική Συνθήκη. Γι’ αυτό και είναι τόσο σημαντική η ενεργός συμβολή των δύο κοινοβουλίων, του ελληνικού και του γερμανικού.

Η κληρονομιά που μας άφησαν οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι και πολιτικοί διανοητές είναι σίγουρα ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ευρωπαϊκής ταυτότητας. Το ερώτημα του εάν στην ταυτότητα αυτή ανήκει και ολόκληρη η πολιτιστική κληρονομιά του Χριστιανισμού με την έννοια του χριστιανικού δυτικού κόσμου, έχει κατά την άποψή μου ήδη απαντηθεί από το γεγονός ότι η Τουρκία είναι υποψήφια προς ένταξη χώρα: Η χριστιανική κληρονομιά είναι μεν μέρος της ευρωπαϊκής ταυτότητας, δεν αποτελεί ωστόσο αναγκαστική προϋπόθεση για την ένταξη στην Ε.Ε.. Αυτό που έχει αποφασιστική σημασία είναι η αποδοχή των αξιών.

Το ίδιο μου φαίνεται ότι ισχύει για τις αρχές του διαφωτισμού. Για πολλούς ο διαφωτισμός αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο της ταυτότητας της Ευρώπης. Δεν χρειάζεται ωστόσο να έχει συμβάλει κανείς στην διαμόρφωση της ιστορικής αυτής περιόδου για να είναι ένα αυθεντικό και επιτυχημένο κράτος-μέλος της Ε.Ε.. Η ίδια η Ελλάδα αποτελεί εδώ το καλύτερο παράδειγμα. Είμαι περίεργος να ακούσω τις αυριανές τοποθετήσεις στο θέμα αυτό.

Στους συμμετέχοντες στον διαγωνισμό έκθεσης ιδεών που πραγματοποιείται στα πλαίσια του Συμποσίου θα ήθελα να πω, ότι το ζήτημα της ευρωπαϊκής ταυτότητας είναι ένα συναρπαστικό θέμα, το οποίο δεν έχει σε καμία περίπτωση εξαντληθεί. Μπορείτε λοιπόν να δείξετε τις ικανότητες σας, πραγματευόμενοι ένα ερώτημα που δεν πρόκειται να λυθεί σύντομα. Δεν λύνεται τόσο εύκολα. Ως Έλληνες ωστόσο, ίσως και να έχετε ένα μικρό πλεονέκτημα. Ο Friedrich Schlegel έγραφε το 1810: «…Υπάρχει ένα αόρατο κράτος, εκείνο, στο οποίο περιλαμβάνονται όλα τα υπόλοιπα κράτη: Το ευρωπαϊκό σύνολο. Είναι το σύνολο των εικόνων της τέχνης και του πολιτισμού, το οποίο έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ελλάδα».

Εύχομαι σε όλους μας μια επιτυχημένη και ενδιαφέρουσα εκδήλωση.