Αποκλειστική συνέντευξη στην Κυριακάτικη Frankfurter Allgemeine του Πρόεδρου της Δημοκρατίας κ. Παπούλια
Μεγέθυνση εικόνας
Η Ομοσπονδιακή Καγκελάριος Angela Merkel υποδέχεται τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Kάρολο Παπούλια (18.09.2006)
Ερώτηση: Κύριε Πρόεδρε, κάποτε ήσασταν μετανάστης στη Γερμανία. Αύριο η Γερμανία θα σας υποδεχθεί με τις μέγιστες τιμές. Έρχεσθε ως Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας για πενθήμερη επίσημη επίσκεψη στη Γερμανία – πώς αισθάνεσθε;
Απάντηση: Έρχομαι με αισθήματα στενής φιλίας. Στη Γερμανία έζησα 14 χρόνια ολόκληρα χρόνια. Στο Μόναχο και στην Κολωνία σπούδασα νομικά και λίγο αργότερα εκπόνησα τη διδακτορική μου διατριβή. Αλλά υπήρξα και πραγματικός μετανάστης. Για να μπορέσω να σπουδάσω, εργάστηκα στο εργοστάσιο καλωδίων Felten & Guillaume στην Κολωνία. Και συμμετείχα –κάτι που στην Ελλάδα δεν το ξέρει κανείς ακόμη– στην αναδάσωση της Γερμανίας. Στην περιοχή Rodenkirchen κοντά στην Κολωνία φύτεψα 3.000 βελανιδιές. Τώρα πια θα έχουν γίνει μεγάλα δέντρα, ένα αληθινό γερμανικό δάσος βελανιδιών, για το οποίο είμαι περήφανος.
Ερώτηση: Όταν ήλθατε στη Γερμανία, στις αρχές της δεκαετίας του ’60, ζούσαν εδώ λίγοι αλλοδαποί. Σήμερα οι Έλληνες αποτελούν την τέταρτη μεγαλύτερη μειονότητα, μετά τους Τούρκους, τους Ιταλούς και τους Πολωνούς. Είχατε δυσάρεστες εμπειρίες όσον αφορά το ζήτημα της ενσωμάτωσης στη γερμανική κοινωνία;
Απάντηση: Για τους φοιτητές όλα ήταν πολύ πιο απλά. Προσαρμοστήκαμε γρήγορα, βρήκαμε πραγματικούς φίλους και είχαμε μεγάλη βοήθεια. Ωστόσο εγώ ήμουν αυτός που δημιούργησε προβλήματα στο γερμανικό κράτος.
Ερώτηση: Γιατί;
Απάντηση: Διαδηλώναμε τότε έντονα ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ. Συμμετείχα ενεργά στις φοιτητικές ταραχές. Η Γερμανία τα υπέμεινε όλα αυτά με δημοκρατική μεγαλοψυχία.
Ερώτηση: Τι σας έκανε να συμμετέχετε στα γεγονότα του ’68;
Απάντηση: Το διαβόητο SDS, ο Γερμανικός Σοσιαλιστικός Φοιτητικός Σύλλογος υπό την ηγεσία του Rudi Dutschke, συμπαραστάθηκε πολύ σε μας τους εξόριστους Έλληνες, στον αγώνα μας ενάντια στη στρατιωτική δικτατορία στην Ελλάδα. Από το 1967 έως το 1974 η πατρίδα μου είχε στρατιωτική δικτατορία, με ηγέτες φασίστες δικτάτορες. Ενάντια σ’ αυτήν διαδηλώναμε εμείς, το SDS και όλη η εξωκοινοβουλευτική αντιπολίτευση (APO). Αλλά και η Ευαγγελική Εκκλησία, τα συνδικάτα και το SPD μας παρείχαν μεγάλη στήριξη.
Ερώτηση: Οι συντηρητικοί ήταν αδιάφοροι για την τύχη της Ελλάδας;
Απάντηση: Και βέβαια όχι. Και αυτοί ήταν ευαίσθητοι και ήθελαν να υπάρχει δημοκρατία στην Ελλάδα. Ο καθηγητής-επόπτης του διδακτορικού μου, ο διάσημος τότε καθηγητής της Νομικής στην Κολωνία Gerhard Kegel, ήταν αστός, συντηρητικός μέχρι το κόκκαλο. Αλλά αυτός ακριβώς ήταν που με έσωσε όταν βρέθηκα σε πολύ μεγάλη ανάγκη λόγω πολιτικών φρονημάτων. Η χούντα και οι ελληνικές μυστικές υπηρεσίες επιβουλεύονταν τη ζωή των εξόριστων Ελλήνων και ήθελαν να με δολοφονήσουν σαν έναν από τους πρωτεργάτες κατά της δικτατορίας στο εξωτερικό. Ο καθηγητής μου, όταν το έμαθε αυτό, μου έδωσε το κλειδί του σπιτιού του στην περιοχή Άιφελ (Eifel) και μου είπε κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ: «Το σπίτι μου είναι στη διάθεσή σου, όποτε το χρειαστείς».
Ερώτηση: Ωστόσο τότε αγωνιζόσασταν κατά Γερμανών, που ήταν στην ηλικία του καθηγητή σας.
Απάντηση: Η γερμανοελληνική ιστορία διαμόρφωσε τη ζωή μου κατά περίεργο τρόπο. Το 1943, όταν ήμουν 14 ετών, κατατάχθηκα στα σώματα των ελλήνων αντιστασιακών. Τότε ήμασταν υπό την κατοχή της ναζιστικής Γερμανίας. Ως μαθητής Γυμνασίου μισούσα τους Γερμανούς για όσα έκαναν στη χώρα μου. Με φριχτά απάνθρωπο τρόπο εξόντωσαν ολόκληρα χωριά, σκότωσαν γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένους. Σε σχέση με τον πληθυσμό, η Ελλάδα επί γερμανικής κατοχής είχε περισσότερα θύματα από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Τότε ήμουν ενάντια στους Γερμανούς και στον γερμανικό φασισμό, αργότερα όμως η Γερμανία μου παρείχε προστασία και βοήθεια κατά του ελληνικού φασισμού. Δεν είχε δίκηο ο Μπρεχτ όταν έλεγε: Ποτέ μη λες ποτέ;
Ερώτηση: Και μόλις έξι χρόνια μετά το τέλος της δικτατορίας η Ελλάδα έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης – ακριβώς πριν από 25 χρόνια.
Απάντηση: Η πλήρης ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση σταθεροποίησε τη δημοκρατία μας. Φυσικά, σ’ αυτό βοήθησε η οικονομική στήριξη που μας παρείχε η Ευρώπη. Η Ελλάδα χρωστά ευγνωμοσύνη στην αλληλέγγυα κοινότητα της ΕΕ. Από τα 25 κράτη-μέλη συνεχίζουμε να έχουμε τον μεγαλύτερο ενθουσιασμό για την ΕΕ. Αυτό με χαροποιεί. Η συμβολή μας στην Ευρώπη ήταν προπάντων ότι με την Ελλάδα μεγάλο μέρος της Βαλκανικής απέκτησε σταθερή δημοκρατία και ειρήνη.
Μεγέθυνση εικόνας
Ο Ομοσπονδιακός Πρόεδρος Horst Köhler και Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας χαιρετούν νεαρούς επισκέπτες με σημαιάκια (18.09.2006)
Ερώτηση: Κατά συνέπεια θα έπρεπε να ενταχθεί και η Τουρκία στην ΕΕ.
Απάντηση: Η Ελλάδα από την αρχή πήρε θέση υπέρ της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ. Βούλησή μας ήταν να δοθεί στην Τουρκία μια ευκαιρία για γνήσιες δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, στο πλαίσιο όμως των ευρωπαϊκών αρχών. Για την ένταξη στην ΕΕ δεν πρέπει να υπάρχουν εξαιρέσεις λόγω γεωστρατηγικών ή οικονομικών συμφερόντων. Για να μπορέσει ωστόσο η Τουρκία να ενταχθεί στην ΕΕ, θα πρέπει να εκπληρώσει όλα ανεξαιρέτως τα κριτήρια της ΕΕ.
Ερώτηση: Στα οποία περιλαμβάνεται και η αναγνώριση της Κύπρου.
Απάντηση: Η Τουρκία ως μέλος της ΕΕ δεν θα μπορέσει να διατηρήσει τον κατοχικό στρατό της στην Κύπρο. Εδώ έχουμε ένα κράτος-μέλος της ΕΕ το οποίο τελεί υπό κατοχή. Ακριβώς για αυτόν τον λόγο αποκλείεται να ενταχθούν οι κατακτητές στην ΕΕ. Η τουρκική κυβέρνηση θα πρέπει να εγκαταλείψει την αδιάλλακτη στάση της όσον αφορά το Κυπριακό. Πρέπει να αποσύρει τα στρατεύματά της και να ανοίξει τα λιμάνια και τα αεροδρόμια του νησιού.
Ερώτηση: Μετά θα ήταν ανοιχτός ο δρόμος για την ΕΕ;
Απάντηση: Αν εκπληρώνονταν τα ενταξιακά κριτήρια, ναι. Αλλά δεν αποκλείεται η τουρκική κυβέρνηση να κουραστεί από τις μεταρρυθμιστικές της προσπάθειες, επειδή στο εσωτερικό δεν θα μπορεί να υπερηφανεύεται για τις επιτυχίες της στις διαπραγματεύσεις της με την ΕΕ. Η τουρκική κοινωνία είναι διχασμένη: Ένα μέρος της θέλει να ενταχθεί στην ΕΕ. Ένα άλλο μέρος ωστόσο, στο οποίο συγκαταλέγεται και ο στρατός, δεν θέλει, γιατί θίγονται τα συμφέροντά του από την ένταξη της χώρας στην ΕΕ.
Ερώτηση: Θα έπρεπε να ενταχθούν στην ΕΕ όλες οι χώρες της Βαλκανικής;
Απάντηση: Αν πράγματι θέλουμε διαρκή ειρήνη σε ολόκληρη την Ευρώπη, θα πρέπει -αργά ή γρήγορα– όλα τα κράτη των Βαλκανίων να γίνουν μέλη της ΕΕ. Η ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας από το 2007 δεν θα πρέπει να αποτελέσει το τέλος της διεύρυνσης της ΕΕ, αλλά θα πρέπει να θεωρηθεί η αρχή για τον επόμενο γύρο διεύρυνσης. Η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να σταθεί στα πόδια της, αν χώρες σαν την Αλβανία ή τη Σερβία αποκλειστούν από την ΕΕ.
Ερώτηση: Ως έλληνας Υπουργός Εξωτερικών το 1995 δημιουργήσατε προβλήματα στην ΕΕ, επειδή θέλατε αυθαιρέτως με τον σέρβο δικτάτορα Μιλόσεβιτς να διαπραγματευθείτε την ειρήνη στο Κοσσυφοπέδιο. Τουλάχιστον ως προς αυτό το θέμα υπερεκτιμήσατε τη νοσταλγία των Σέρβων για την Ευρώπη.
Απάντηση: Όχι, οι Σέρβοι ήταν και είναι λαός προσανατολισμένος προς την Ευρώπη. Ο βομβαρδισμός της Σερβίας δεν συγκαταλέγεται στις φωτεινές στιγμές της ευρωπαϊκής ιστορίας. Ούτε, βέβαια, και η ασυμφωνία της ΕΕ κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ. Η ΕΕ πρέπει να μάθει να μιλά και πάλι με ενιαία φωνή. Αυτό ισχύει τόσο για την κοινή εξωτερική πολιτική όσο και για την κοινή πολιτική άμυνας.
Ερώτηση: Το προσδοκάτε αυτό από τη Γερμανία που αναλαμβάνει την Προεδρία της ΕΕ το 2007;
Απάντηση: Απολύτως. Η Ελλάδα ελπίζει πολλά από τη Γερμανία. Αν και πρόκειται για δύσκολο έργο, έχουμε εμπιστοσύνη στην Καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ ότι θα δώσει νέα ώθηση στη διαδικασία για την Ευρωπαϊκή Συνταγματική Συνθήκη. Έργο της γερμανικής Προεδρίας στην ΕΕ θα είναι να καταστήσει σαφές στους λαούς της Ευρώπης ότι το κοινό Σύνταγμα αφορά τους ευρωπαίους πολίτες, και όχι τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών. Αφορά τη δημοκρατία, όχι μόνο τη δημοκρατία ως πολίτευμα αλλά και τη δημοκρατία στην οικονομική της διάσταση. Εμείς οι κυβερνώντες δίνουμε όλο και περισσότερο την εντύπωση ότι δεν ακούμε τους λαούς μας. Αυτή είναι η πραγματική αιτία όλης της κόπωσης για την ΕΕ.
Ερώτηση: Πώς θα έπρεπε να αλλάξει αυτή η εντύπωση;
Απάντηση: Με περισσότερη ειλικρίνεια και ευρωπαϊκή αυτοσυνειδησία. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα έπρεπε να πουν ειλικρινά στους λαούς τους ότι θέλουν να διατηρήθεί το κοινωνικό κράτος, έστω και αν αυτό φαίνεται δύσκολο επί του παρόντος, λόγω οικονομικών δυσχερειών σε ορισμένες χώρες. Επίσης η ΕΕ θα έπρεπε να δείξει την αυτοσυνειδησία της με τρόπο διαφορετικό από τις Η.Π.Α. Και όχι μόνο αυτό: Στην ΕΕ, η ελευθερία και η δημοκρατία πρέπει να αποτελούν πράγματι τις ύψιστες αξίες. Καμιά χώρα-μέλος της ΕΕ δεν πρέπει να ανέχεται φυλακές της CIA ούτε Γκουαντάναμο, όπως κάνει ο φίλος μας ο Πρόεδρος Μπους. Ο σκοπός δεν αγιάζει ούτε εδώ τα μέσα. Οι αρχέγονες ευρωπαϊκές αρχές πρέπει να είναι πάνω από όλες τις άλλες αρχές της ΕΕ: Οι αρχές αυτές είναι οι αρχαιοελληνικές αξίες του ανθρωπισμού και της ελευθερίας.
(Ελληνική Πρεσβεία στο Βερολίνο www.griechische-botschaft.de )
Website: www.presidency.gr
